2000 j¾Ifê§ ñ¸ýo kef.k¾r fld<U t"ir cdsl mCI Odk ixúOdhljrhd jYfhý mr lrŒ ,eîh' Bg wu;rj 2005 jif¾§ ng¾r fld<U Odk ixúOdhl örho Tà fj; mjrk ,§' fuu uesjrK fldÜGdY fol t"j .r l< th wt;fê§ o%o fld<U uesjrK fldÜGdYhlg whrj sô fÞYhë' fld<U uy k.r iNdfõ my; oe"fjk fldÜGdY ´h¨, o%o fld<U fÞYhg whrh'

   
nïn,áh yeõf,d"gÓu
#re< #re<mk
fld¨¨áh ñ,d0ßh
kdrdfýg mduxlv - kef.k¾r
mduxlv - ng¾r sôß.½hdh
je¨,jr; - Wur je¨,jr; - o%K
   

1977 - 1989 w;rur )hdrul lrŒ ,eô jHj½:d ixfY»Ok ÿid md¾¸ýu uýzjreý f;»rd mr lr .Œ ,nýfý ÿhñ; Pýo fldÜGdY i|yd fkdj Ƚy"l mokñÿ' fuh" ck;dj ú´ý f;»rd mr lrk ÿfh»ð;hd iy ck;dj w;r iómNdjh ÿr½ #Íug fuidOl ª" wjdikdjý; ;rrjh" úh' tfuýu cd;ýwjdofê 2Kdx.h" ªQ j.#jðunj ÿ¾j, #Íugo" ìï uÜgfï cd;ýwjdoh fi»odmd`: ùugo fuj" úh' fï ÿid ;uýf/ .eg`:j,g iykh" ,nd .e¡ug fy» meñm¨," #Íug ck;djg sô 'u fndfyduh" weúßK'

iEu wsýu w;DŸsodhl ª fuu ;rrjh ÿjerÈ #Íu Wfoid" mjsk uesjrK 'uh w;HjYHfhýu fjk½ l< ðu hë ñ¸ýo ;Èý újdi lrë' úfIfhý" Ê ,xldfõ ñË uesjrK 'uh u< mjsk ukdm Pýo 'uh" Ê ,xldfõ fÞYmd,kh ¥¥; iy crdV¾K lrýkg fu ù we;eë hýk TÃf/ újdihë'

mjsk uesjrK 'uh %u" Ójr" t"ir cdsl mCIh ú´ý ;ud fj; fjýfldg § wes fÞYfê ck;dj ÿfh»ckh lrýkg ñ¸ýo ´h Wmßu Wridyh iy ye#hdj fhdoë' tfuýu 1977 - 1989 uesjrK 'uh ú´ý fi»od md`:jg ,"lrk ,o iudc iïodhhý h§ f.dvke1u i|ydo wjxl hrkhl fh§ ´à' fo»I iy.; 'uh" u< ´áñý ÓQjo uesjrK fldÜGdYfê .eg`: j,g iyk ie,ug fuýu cd llvdhï Y"sur #Íu" tl·u #Íu hk iyfh».h Èß.eýfjk )hdoduhý fm»IKh #Íugo Tà lgðu lrë' tfuýu ´h Pýo fldÜGdYh ª o%o fld<U fÞYh u< uyck;djf/ Ñr; ffO¾hh iy ck;dj w;r ixjdoh kej; wes #Íugr jákd idrO¾u" f.!rj #Íu" lemùu iy úkh.rel nj k.d ´]ùugo ñ¸ýo Wridy .ÿñý ´à'

o%o fld<U fÞYh iEu úgu úúO cdtýg whr fuýu úúO wd.ï woyk ck;djf.ý iuýú; ñË iudch#' tfuýu fmdfydir fÞYmd,k iïodhlgo Wreulï #hë' m±0h Y;j¾Ih u< Ê ,xldj u< ´ÿ ª fÞYmd,k iy iudc fjk½ùï fndfyduh"
o%o fld<U bsydih u< uekeúý ÿrEmkh fjë' o%o fld<U uesjrK n, fÞYfê fÞYmd,k bsydih §n| jeäÿrgr fidhd n,ýkg Wkýÿj" o"jk ß½ i|yd Odk ´Þëýf/ idrdxYh" my; oe"fõ'
 

» 1833 - jHj½:d lÓý´,h –¾]ùu'

» 1911 - ñ; Pýo 'uh hgfr ÿfh»ckh'

» 1921 - fÞY ud jk ÿfh»ð;ëý mr #Íu - fld<U k.rh uesjrK fldÜGdYh –¾]ùu'

» 1924 - fld<U k.r uesjrK fldÜGdYh" fld<U k.r ^Wur& iy fld<U k.r ^o%K& jYfhý uesjrK fldÜGdY follg fjý#Íu'

» 1931 - i¾j ck Pýo n,h y÷ýjd§u o%o fld<U uesjrK fldÜGdYh ÿ¾udKh #Íu'

» 1947 - o%o fld<U uesjrK fldÜGdYfhý je¨,jr; bjr fldg
je¨,jr;$.¨#½i uesjrK fldÜGdYh ÿ¾udKh #Íu'

» 1960 - o%o fld<U nÃ-uýz uesjrK fldÜGdYh" njg mrfldg
je¨,jr; h§r thg hd #Íu'

» 1977 - o%o fld<U uesjrK fldÜGdYh" kef.k¾r fld<U yd ng¾r fld<U jYfhý uesjrK fldÜGdYh follg fjý #Íu'

» 1978 - uesjrK 'uh uesjrK fldÜGdY moku fkdj Ƚy" moku njg
mr#Íu

1883 - jHj½:d lÓý´,h –¾]ùu - ÿfh»ð;hý cdj w;ßý mrúh'
µ;k Ê ,xldj u< ÿfh»ð; wdlA 'uh wdrïN ªfê 1833 § jHj½:d lÓý´,h ÿ¾udKh #Íur iu0ÿ' fï ld,h jk úg uesjrK fldÜGdY" fÞY ud wŒj ,%o fldg fkdsìK' hgr úð; wdlAldrhd ú´ý ckj¾. iy jdmcuh wjYH;djhý ÿrEmkh jk mßÞfoý mr lrŒ ,eô ÿfh»ð;ëýýjŒ ,eôfê ÿ,OdÍý iy fkdÿ,OdÍý jYfhÿ'

1911 - ñ; Pýo 'uh hgfr ÿfh»ckh
ñ; Pýo 'uh hgfr ÿfh»ð;ëý f;»rd mr#Íu wdrïN flrefl fuu jif¾§h'
kd.ßl ðfr»‘hhý" 5dóh ðfr»‘hhý" n¾.¾ iy ,dx#l cdj jYfhý ÿfh»ð;ëý f;»rd mrlr .e¡u fjý fjýj mejsk' W.r ,dx#l ÿfh»ð;fh% mr lr .e¡u i|ydo wdikh" fjý ler w;r Êur fmdýkïn,ï rdukdoý uy;d fuu uesjrKfê§ fod½;r udl½ kdýÿ uy;d mrojd fï w±kg frÍ mrúh'

1921 - fÞY ud u; ÿfh»ð;ëý mr#Íu - fld<U k.rh uesjrK fldÜGdYh –¾]ùu
fÞY ud u; uesjrK fldÜGdY ÿ¾udKh lrŒ ,eôfê fuu jif¾§h' fld<U k.rh uesjrK fldÜGdYhg fÊï½ ß½ uy;d ÿ;r`.fhý mrúh'

1924 - fld<U k.rh uesjrK fldÜGdYh" fld<U k.rh ^o%K& iy fld<U k.rh ^Wur& jYfhý fldÜGdY follg fjý#Íu'
fld<U k.rh ^o%K& fldÜGdYh i|yd fÊï½ ß½ uy;d bÈßmr ª w;r ÿ;r`.fhý mrúh' 1930 § à' V' chj¾Ok uy;d mrdch lrñý fod½;r B' !' %f¾ uy;d frÍ mrúh' 1931 § fld<U k.rh ^o%K& ÿfh»ckh #Íu i|yd frÍ mfê wd¾' t¨' fmf¾rd uy;dh' Pýoh mdúÉÑ #Ífï wësh fl fÞm, iy wOHdmÿl uÜgu moku" f,i f.k reI mCIhg muK#'

1931 - i¾jck Pýo n,h y÷ýjd§u - o%o fld<U uesjrK fldÜGdYh ÿ¾udKh #Íu
1931 § rdcH uýwK iNdj ½:dmkh #Íu iy i¾jck Pýo n,h y÷ýjd §ur iu. o%o fld<U uesjrK fldÜGdYh ÿ¾udKh lrŒ ,eìK' 1931 § fod½;r t½' vì' oikdhl uy;d ú´ý fldÜGdYh ÿfh»ckh lrŒ ,eô w;r 1935 § frÍ m ÿfêð;hd ªfê fod½;r B' !' %f¾ uy;dh' 1936 § mejerÓo wure uesjrKfê§ fod½;r !' ' o fidëid uy;d frÍ mr ª w;r tu j¾Ifê§u mejs uesjrKfê§ o h§ frÍ mrúh'

1947 - o%o fld<U uesjrK fldÜGdYfhý je¨,jr; bjr fldg je¨,jr;$.¨#½i uesjrK fldÜGdYh ÿ¾udKh #Íu
Ê ,xldfõ m<·jk md¾¸ýuj wes#Íur iu.u je¨,jr; fÞYh o%o fld<U uesjrK fldÜGdYfhý bjrfldg .¨#½i iu. !ldnÞO fldg je¨,jr;$.¨#½i uesjrK fldÜGdYh ÿ¾udKh lrŒ ,eîh' 1947 § o%o fld<U ÿfh»ckh lf¨ t"ir cdsl mCIfêa wd¾' !' o ue¨ uy;d ú´ý jk w;r 1947 §u mejes wure uesrjKfê§ frÍ mfê t"ir cdsl mCIfêu à' t†' chj¾Ok uy;dh' 1952 § mejes uesjrKfê§ chj¾Ok uy;d h§ frÍ mrúh' ,xld iu iudc mCIfê n¾kdâ fidëid uy;d 1956 § o%o fld<U wdikh ÿfh»ckh lrýkg frÍ mrúh'

je¨,jr; .¨#½i wdikh 1947 § ,xld iu iudc mCIfê wdpd¾h fld¨úý wd¾' o ´¨jd uy;d ú´ý ÿfh»ckh l, w;r 1952 uesjrKh ch .rfr t"ir cdsl mCIfê t½' o t½' ch´xy uy;d ú´ÿ' 1956 § wdpd¾h fld¨úý wd¾' o ´¨jd uy;d h§r frÍ mr úh'

1960 - o%o fld<U nÃ-uýz uesjrK fldÜGdYh" njg mrfldg je¨,jr; h§r thg hd #Íu
md¾¸ýufõ wdik foll ÿfh»ðrjh" ¾ñ nÃ-uýz fldÜGdYh" njg o%o fld<U mr lrk ,ÞfÞ 1960 j¾Ifê§h' ! wj½:dfõ§ je¨,jr; h§r thg hd flßK' 1960 j¾Ifê§ o%o fld<U uesjrK fldÜGdYh md¾¸ýuj u< ÿfh»ckh lf<a ,xld iu iudc mCIfê n¾kdâ fidëid iy t"ir cdsl mCIfê tâuýâ iurú'u uyrjreý ú´ÿ' 1960 udifê§ mejes uesjrKfê§ n¾kdâ fidëid uy;d h§ frÍ mr ª w;r tâuýâ iurú'u uy;d fjŒjg frÍ mr ªfê fÊ' wd¾' chj¾Ok uy;dh' 1965 iy 1970 uesjrK j,§ n¾kdâ fidëid iy fÊ' wd¾' chj¾Ok uyrjre fom< ÿ;r`.fhý o%o fld<U ÿfh»ckh #Íu i|yd frÍ my'

1977 - o%o fld<U uesjrK fldÜGdYh kef.k¾r fld<U iy ng¾r fld<U jYfhý uesjrK fldÜGdY follg fjý #Íu
fuf½ fnod fjý flreŒ uesjrK fldÜGdY foflý kef.k¾r fld<U tâuýâ iurú'u uy;d ú´ýo ng¾r fld<U fÊ' wd¾' chj¾Ok uy;d ú´ýo ÿfh»ckh lrŒ ,eÑŒ w;r fï fofokdu t"ir cdsl mCIhg whr ªy' fÊ' wd¾' chj¾Ok uy;d Ê ,xldfõ :u úOdhl ckdêmrhg mr ª m±j 1978 § mejes wure uesjrKfê§ ng¾r fld<U ÿfh»ckh lrýkg frÍ mr ªfê wŒr ne½áhý uy;dh' 1978 - uesjrK 'uh" uesjrK fldÜGdY fkdj Ƚy" moku" njg mr #Íu
1978 § uesjrK 'uh ixfY»Okh lrŒ ,eôjo fuh )hdrul ªfê 1989 mejes uesjrKfê§h' ukdm Pýo 'uh y÷ýjd fok ,o w;r md¾¸ýu uýzjreý mr lr .Œ ,eôfê uesjrK fldÜGdY moku u; –¾gd fkdj Ƚy" moku u; –¾ÿ'

t"ir cdsl mCIhr" ixúOdhljre mr fldg sô k·r md¾¸ýuj u< kef.k¾r fld<U iy ng¾r fld<U fÞYj,g ÿfh»ckh" 1989 - 2000 ld,h u< fkdsìK' 2000 jif¾§ ñ¸ýo kef.k¾r fld<U Odk ixúOdhl örhg mr lrk ,o w;r tu jif¾§u Tà t"ir cdsl mCI cdsl ,eë½u uýzjrh% jYfhý md¾¸ýujgo mr úh' t;eý mgý wo o"jdu kef.k¾r fld<U Odk ixúOdhl jYfhý )hd lrk w;ru" 2005 jif¾ ´g ng¾r fld<U ixúOdhl yd uyck ÿfh»ð; örho fydnjë'